Spellend lezen

Deel 3 van 7 in de serie Leren lezen

800px-LetterkaartjesSommige lezers hebben moeite grip te krijgen op het de structuur van het woord. De woorden worden niet als geheel gezien maar als een reeks klanken. De spellende lezer leest langzaam maar nauwkeurig, letter voor letter, woord voor woord.  De lezer leest dus /b/ /oo/ /m/ in plaats van /boom/. Hierbij leest hij in zichzelf of zachtjes voor zich uit. Bij het hardop lezen is het hoorbaar dat er niet vloeiend gelezen wordt.

Op zichzelf is met deze vorm van lezen niet iets mis. In de beginfase van het leren lezen leren heel veel kinderen voornamelijk spellend.  In de tweede helft van groep 3 gaan kinderen steeds meer woorden direct herkennen. Als ze een woord niet herkennen spellen ze het meestal in stilte. De toehoorder merkt daar niet zoveel van, behalve dat het kind even na moet denken.

Na ongeveer acht maanden leesonderwijs zou het spellend lezen vanzelf over moeten gaan in vloeiend lezen. Sommige lezers blijven jarenlang hangen in het spellend lezen. Ze spellen minstens een derde van de woorden, uit gewoonte of uit angst om fouten te maken. Uiteindelijk kunnen ze dit zo snel dat je het niet meer zo goed kan zien. Als je goed kijkt naar de ogen van het kind zul je merken dat het niet vooruit kijkt in de zin. Bij niet-spellend lezen zijn de ogen steeds enkele woorden verder dan het gelezen woord; nu zijn ze precies bij het woord dat gelezen wordt.

Het is belangrijk dat deze groep lezers extra begeleiding krijgt. Deze vorm van lezen vraagt veel inspanning en begrijpend lezen is op deze manier bijna onmogelijk. Misschien dat ze de basisschool er nog mee doorkomen maar op de middelbare school is er een grote kans dat ze vastlopen.

Woorden visueel opslaan

Visueel ingestelde kinderen en beelddenkers zijn niet ingesteld op spellend lezen. Zij leren het liefst de hele woordbeelden aan. Ze slaan de fase van het hakken en plakken dus over. Niet ieder woord hoeft apart aangeleerd te worden, woordfamilies worden vaak vanzelf geassocieerd (dit noemen ze ook wel stempelen).

Meer tips:

  • Laat ze de letters voelen, maak letters van schuurpapier
  • Maak alle letters van klei, zo worden ze tastbaar
  • Schrijf de letters op de rug van het kind
  • Schrijf de letters in het zand en spreek ze uit
  • Verf de letters met vingerverf en spreek ze uit
  • Stempel de letters en spreek ze uit
  • Doe spelletjes met de letters

 

Geef hieronder je reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *