Beelddenkers lezen in het begin vaak radend, op visuele herkenning. Ze concentreren zich op het woordbeeld en raden zo het woord op grond van een aantal visuele kenmerken. Dit is de manier waarop de meeste volwassenen lezen. Ze slaan het hakken/plakken over. 

Daarnaast speelt er een ander proces: het gelezen woord wordt ook nog “vertaald” in een plaatje.

De radende lezer:

  • leest de zin of alinea (bijv. de mus zit op het dak)
  • vertaalt dit in een beeld (plaatje van vogel-dak)
  • vertaalt dit weer naar woorden (de vogel zit op de schuur)
De strekking van de zin is uiteindelijk wel duidelijk maar de informatie is toch echt anders.

Fouten tijdens het lezen

De radende lezer is vaak een spellende lezer geweest en maakt veel gebruik van de context. Hij heeft een vlot tempo maar maakt veel fouten die hij zelf niet opmerkt. Soms worden woorden verkeerd gelezen of vervangen door woorden die erop lijken. Hij slaat vaak een woord of lettergreep over, keert de volgorde om of spreekt een woord verkeerd uit door een verkeerde lettergreep-verdeling. Het kan ook zijn dat het kind de lege woordjes, zoals ‘de’ of ‘een’ overslaat.

 

De neiging tot raden en gokken wordt groter onder druk, zoals hardop lezen; vooral klassikaal, te lezen. Iedere vorm van tijdsdruk werkt radend lezen in de hand. Stillezen gaat deze lezers vaak veel beter af!

Er zijn twee soorten radend lezen:

  • Anticiperend lezen:
    Radend lezen, scannend lezen, waarbij er wordt gekozen voor woorden die in de context passen. De lezer leest bijvoorbeeld ‘paleis’, als er ‘kasteel’ staat.
  • Gokkend lezen:
    Bij onvoldoende leestechniek slaat het raden om in gokken en passen de woorden niet in de context. Hierbij wordt maar wat geroepen.

Het is belangrijk dat zwakke lezers werkelijk leren lezen: niet radend, niet op de inhoud vooruit lopend, maar gewoon lezen wat er staat. Met het maken van leeskilometers zullen ze vanzelf meer woordbeelden opslaan, ook van minder voorkomende woorden, en gaan ze meestal minder radend lezen.

Lege woorden

Voor een wat vlotter tempo is het belangrijk dat de lege woorden visueel zijn opgeslagen. Deze woorden hebben geen bijbehorend beeld waardoor er vaak op wordt gehaperd. Vaak worden ze helemaal overgeslagen, wat slechtere scores oplevert op de AVI toets.

Voordeel bij vreemde talen!

Radende lezer zijn beter in het lezen van Engels dan verwacht. Engels heeft een onregelmatige schrijfwijze. Voor het schrijven in het Engels is dit helaas niet het geval.

In het Engels kunnen lettercombinaties in verschillende woorden heel verschillend worden uitgesproken (have – slave). Gelijke klanken kunnen een heel andere schrijfwijze hebben (meet – meat). Soms gaat lezen in het Engels zelfs beter dan in het Nederlands, omdat de nadruk op het spellen wegvalt.

Lezen of lexicale verwerking is het opnemen en verwerken van geschreven of gedrukte woorden. Bij lezen moeten zowel individuele woorden als het zinsverband worden begrepen.
Bron:
Wikipedia

Meer over lezen: