Radend lezen

Deel 4 van 7 in de serie Leren lezen

800px-WoordrijtjesSommige lezers raden het woord op grond van een aantal visuele kenmerken. Vaak herkennen ze de letters niet of kunnen ze klanken niet samenvoegen. Goed lezen is dan onmogelijk, de beste optie is raden of gokken.

De neiging tot raden en gokken wordt groter onder druk, zoals hardop lezen; vooral klassikaal, te lezen. Ook tijdsdruk werkt radend lezen in de hand. Stillezen gaat deze lezers vaak veel beter af!

Fouten tijdens het lezen

De radende lezer is vaak een spellende lezer geweest en maakt veel gebruik van de context. Hij heeft een vlot tempo maar maakt veel fouten die hij zelf niet opmerkt. Soms worden woorden verkeerd gelezen of vervangen door woorden die erop lijken. Hij slaat vaak een woord of lettergreep over, keert de volgorde om of spreekt een woord verkeerd uit door een verkeerde lettergreep-verdeling. Het kan ook zijn dat het kind de lege woordjes, zoals ‘de’ of ‘een’ overslaat.

Beelddenkers lezen ook vaak radend, op visuele herkenning. Daarnaast wordt het gelezen woord ook nog omgezet in een beeld. Dit maakt het proces nog moeilijker. Vaak leren ze zichzelf lezen via een eigen systeem.

musDe beelddenker

  • leest de zin of alinea (bijv. de mus zit op het dak)
  • vertaalt dit in een beeld (plaatje van vogel-dak)
  • vertaalt dit weer naar woorden (de vogel zit op de schuur)

De strekking van de zin is uiteindelijk wel duidelijk maar de informatie is toch echt anders.

Er zijn twee soorten radend lezen:

  • Anticiperend lezen:
    Radend lezen, scannend lezen, waarbij er wordt gekozen voor woorden die in de context passen. De lezer leest bijvoorbeeld ‘paleis’, als er ‘kasteel’ staat.
  • Gokkend lezen:
    Bij onvoldoende leestechniek slaat het raden om in gokken en passen de woorden niet in de context. Hierbij wordt maar wat geroepen.

Het is belangrijk dat zwakke lezers werkelijk leren lezen: niet radend, niet op de inhoud vooruit lopend, maar gewoon lezen wat er staat. Met het maken van leeskilometers zullen ze vanzelf meer woordbeelden opslaan, ook van minder voorkomende woorden, en gaan ze meestal minder radend lezen.

Lege woorden

Voor een wat vlotter tempo is het belangrijk dat de lege woorden visueel zijn opgeslagen. Deze woorden hebben geen bijbehorend beeld waardoor er vaak op wordt gehaperd. Vaak worden ze helemaal overgeslagen, wat slechtere scores oplevert op de AVI toets.

Voordeel bij vreemde talen!

Radende lezer zijn beter in het lezen van Engels dan verwacht. Engels heeft een onregelmatige schrijfwijze. Voor het schrijven in het Engels is dit helaas niet het geval.

In het Engels kunnen lettercombinaties in verschillende woorden heel verschillend worden uitgesproken (have – slave). Gelijke klanken kunnen een heel andere schrijfwijze hebben (meet – meat). Soms gaat lezen in het Engels zelfs beter dan in het Nederlands, omdat de nadruk op het spellen wegvalt.

Geef hieronder je reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *