Werkgeheugen

werkgeheugen

Wat is het werkgeheugen?

Het werkgeheugen is een tijdelijke opslagplaats in de hersenen. Alle informatie komt binnen in het werkgeheugen.

Het werkgeheugen is niet bij iedereen hetzelfde. Gemiddeld kunnen we zo’n 7 items (plus of min 2) kwijt. Vroeger dacht met dat het werkgeheugen statisch was, inmiddels is gebleken dat het door trainen vergroot kan worden.

Omdat het  snel vol is wordt de informatie gefilterd zodat je je kan concentreren op de informatie die relevant is.

Het werkgeheugen wordt ook gebruikt als ander woord voor korte termijn geheugen maar het is veelomvattender. Het kan nieuwe informatie een tijdje vasthouden maar ook informatie aanroepen vanuit het lange termijn geheugen. Er zijn aanwijzingen dat er twee vormen van werkgeheugen bestaan, een verbaal werkgeheugen (oproepen en onthouden van woorden, cijfers en letters) en een visueel-spatieel werkgeheugen (oproepen en onthouden van figuren).

Wat doet het werkgeheugen?

Het werkgeheugen wordt vooral gebruikt bij actieve denkprocessen, je kunt hierbij denken aan het maken van rekensommen, herinneringen ophalen of het onthouden van een nieuw telefoonnummer.

Er worden verbanden worden gelegd tussen zaken die zijn opgeslagen in het korte termijn geheugen. Problemen worden opgesplitst en opgedeeld in meerdere stappen zodat oplossingen kunnen worden bedacht.

Het werkgeheugen helpt bij het nemen van betere beslissingen. Relevante informatie wordt afgewogen om de voors en tegens helder te krijgen. Planning wordt ook geregeld in het werkgeheugen. Getallen en woorden worden aangeleverd wanneer nodig.

Het werkgeheugen helpt ook bij het sporten! Neem tennis bijvoorbeeld, als de bal op je af komt…. je werkgeheugen maakt keuzes, schat in waar de bal terecht zal komen en waar de tegenstander zich bevindt.

Voorwaarde

Om het werkgeheugen te gaan ontwikkelen is het van belang dat de executieve functie inhibitie (het vermogen ergens aan te beginnen) ontwikkeld is.

Zwak werkgeheugen

Als het werkgeheugen níet goed werkt kunnen er problemen zijn met het bedenken van oplossingen en planningsvaardigheden (dit zie je vaak bij kinderen met ADHD ). Het is moeilijk ervaring op te doen omdat het moeilijk is ervaringen en gebeurtenissen op te slaan (zowel de positieve als de negatieve).

Wat kun je doen om het werkgeheugen te verbeteren?

Heel lang werd gedacht dat het werkgeheugen een vaststaand geheugen was. . Je kan het echter zien als een spier, die je kan trainen. Geef dus niet op, er is veel dat het werkgeheugen kan verbeteren!

  • Gebruik audiotapes
  • Schrijf dingen op
  • Schrijf huiswerk in de agenda
  • Maak een checklist voor repeterende taken, liefst met pictogrammen. Lamineren en bijv. aan de boekentas hangen.

Zoek uit hoe je leert!

Het is belangrijk de leerstijl van het kind uit te zoeken. Een kind wat visueel ruimtelijk sterk is kan een redactiesom bijvoorbeeld beter omzetten in een visueel schema. Dan maak je gebruik van het talent van het kind om het probleem op te lossen.

Deel informatie op in kleinere stukken. Zo wordt het werkgeheugen minder belast. Geef één of twee instructies in plaats van een lange reeks. Leer kinderen ook dat ze hier zelf om mogen vragen!

Sommige leerlingen met dyslexie worden op school geadviseerd gewoon te blijven herhalen, terwijl ze vaak een probleem hebben met het verbale werkgeheugen. Herhaling helpt dus bijna niet; ondersteunen met visuele hulpmiddelen is veel effectiever!

Feedback

Kinderen met een zwak werkgeheugen hebben de neiging eerdere ervaringen (positief én negatief) niet op te slaan. Geef daarom direct complimenten en feedback als iets werkt. Vraag door naar details zodat het kind kan voor zichzelf kan bepalen wat in deze situatie goed werkte. De feedback maakt de kinderen bewust van succesvolle strategie die ze zojuist gebruikt hebben en helpt de situatie op te slaan voor een volgende keer.

Technologie

Gebruik je mobiel! Er zijn veel goede apps die je kunnen helpen!

Er zijn twee programma’s die gespecialiseerd zijn in het verbeteren van de executieve functies:

  • Cogmed werkgeheugentraining
  • Brain Game Brian

Spelletjes

Gamen kan de executieve functies verbeteren. Het spel vraagt om actie en het onthouden van de gevolgen van die acties. Denk aan navigatie-spellen voor het visueel-ruimtelijke werkgeheugen, Fifa of spionagespelletjes die strategie of planning trainen.

Ook niet-electronische spellen kunnen helpen het werkgeheugen te vergroten. Pak bijvoorbeeld een krant of tijdschrift en geef uw kind 30 seconden om zoveel mogelijk een bepaalde letter of woord te omcirkelen. Deze snelle visuele scan is gekoppeld aan werkgeheugen.

Levensstijl

  • Zorg voor rituelen en routines.
  • Zorg voor vaste plekken Als je je mobiel altijd op dezelfde plek legt raak je hem niet kwijt.
  • Stop multitasken. Probeer te focussen op één actie tegelijk.
  • Voldoende rust
  • Lichaamsbeweging – Hardlopen of fietsen kunnen het werkgeheugen vergroten.
  • Mindfulness: leer kinderen focussen en concentreren op één ding tegelijk

Voeding

Bepaalde voedingsstoffen zijn goed voor de hersenen.

  • Omega – 3 vetzuren kunnen het werkgeheugen verbeteren.
  • Bosbessen (een kopje per dag verbetert 5 weken het werkgeheugen)
  • Vis met omega – 3 zijn twee uitstekende keuzes .

Test

WISC III

In de WISC III wordt het werkgeheugen getest bij het onderdeel Cijferreeksen Achteruit. Na het horen van een cijferreeks wordt gevraagd deze in omgekeerde volgorde na te zeggen. Er wordt hier een beroep gedaan op het verbale werkgeheugen (er moet een manipulatie worden uitgevoerd op de te onthouden informatie), het auditieve korte-termijngeheugen, de aandacht en de concentratie. Er is bij de uitslag geen specifieke score voor het werkgeheugen.

De subtest Substitutie zegt iets over het visuele korte-termijn geheugen. Het kind krijgt een vel papier met een heleboel cijfers erop. Bij elk cijfer hoort een bepaald teken (in een voorbeeld is te zien welk teken dat is). Het kind moet de tekens zo snel mogelijk achter de cijfers invullen.

CELF

Reeksen Opsommen (> 5 jaar) : het kind moet zo snel mogelijk reeksen getallen, letters en namen van dagen en maanden opsommen, ook in omgekeerde volgorde en met sprongen.

Cijfers herhalen (> 5 jaar) : het kind moet zo veel mogelijk cijfers herhalen in dezelfde of de omgekeerde volgorde

WPPSI-R

Zinnen nazeggen (< 5 jaar) : het kind moet steeds langer wordende zinnen letterlijk nazeggen

WISC IV

De WISC IV is alleen in het Engels verkrijgbaar. Het werkgeheugen wordt getest in de subtests Cijferreeksen, Letter-Number Sequencing en Rekenen. Naast het totaal IQ worden er vier factorscores berekend waarvan één speciaal voor het werkgeheugen. Een grote verbetering dus, maar helaas komt de WISC IV niet uit voor de Nederlandse markt.

 

Geef hieronder je reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *